Φεβρουάριος 11 , 2012 / Posted by admin / News Αξιοθέατα Ιστορικά Μνημεία /

Αράχωβα

Η Αράχωβα (ή Αράχοβα) είναι μία ορεινή κωμόπολη του Νομού Βοιωτίας χτισμένη στις νότιες πλαγιές του
Παρνασσού σε υψόμετρο 968 μέτρων. Αποτελούσε έδρα του ομώνυμου δήμου μέχρι τα τέλη του ενώ με την
εφαρμογή του προγράμματος Καλλικράτης εντάχθηκε στον νέο Δήμο Διστόμου-Αράχωβας-Αντίκυρας, του
οποίου αποτελεί Δημοτική Ενότητα. Ο πληθυσμός της σύμφωνα με την απογραφή του 2001 είναι 3.703
κάτοικοι, ενώ ο πληθυσμός ολόκληρου του δήμου ήταν 4.180 κάτοικοι. Αποτελεί δημοφιλές χειμερινό
θέρετρο, χάρη στην ύπαρξη χιονοδρομικού κέντρου και τη μικρή της απόσταση από την Αθήνα (περίπου
160 χιλιόμετρα).

Oνομασία

Η επικρατέστερη άποψη για την προέλευση της ονομασία της είναι πως προέρχεται από τη νοτιοσλαβική
λέξη Οrechova που σημαίνει καρυδότοπος. Όμως υπάρχουν ακόμη δύο εκδοχές για την προέλευση της
ονομασίας της. Σύμφωνα με την πρώτη, η περιοχή ήταν γνωστή στα χρόνια της Επανάστασης ως «Ράχωβα»,
λέξη ελληνικής ρίζας, η οποία προέρχεται από το συνδυασμό «ράχις» και «ωβάς», κι η οποία
χρησιμοποιήθηκε για να δηλώσει την οικιστική ένωση κατοίκων που ζούσαν σε μικρότερα μορφώματα. Η
άλλη εκδοχή θέλει τη λέξη να προέρχεται από την ελληνική «ράχις» και τη σλαβική «ova» (τόπος), άρα
«Αράχωβα» (Αράχοβα) = «ραχότοπος»

Αρχαιότητα

Η περιοχή της Αράχωβας έχει πανάρχαια ιστορία. Είναι γεμάτη από αρχαίες οικίσεις που ανάγονται ως
το 1200 π.Χ. και διάσπαρτα ίχνη της αρχαιότητας από τον Παρνασσό ως το Ζεμενό κι ως κάτω στην
κοιλάδα του Πλειστού. Στο Κωρύκειο Άντρο τα αρχαιότερα ίχνη ανάγονται στα νεολιθικά χρόνια (3000
π.Χ. περίπου). Στη δυτική πλευρά της Αράχωβας υπήρχε η Ανεμώρεια ή Ανεμώλεια, πόλη ομηρική,
αναφερόμενη από τον Όμηρο, στη θέση μεταξύ του σημερινού νεκροταφείου και της τοποθεσίας «Ελένη»,
κάτω από τον Κατοπτήριο βράχο. Στα Ομηρικά Χρόνια ήταν μία από τις επίσημες οκτώ φωκικές πόλεις,
αφού η Αράχωβα και η γύρω περιοχή άνηκαν κατά την αρχαιότητα στη Φωκίδα. Τα νεότερα χρόνια μετά την
εφαρμογή του νόμου ΒΧΔ (6-7-1899) ανήκει στα διοικητικά όρια της Βοιωτίας με πρωτεύουσα τη
Λιβαδειά. Είχε μακρύ τείχος, ναό που ανακάλυψε το 1874 ο Αραχωβίτης ιστορικός Γ. Κρέμος και βωμό
των Ανέμων. Λιγοστά ερείπια της βλέπουμε σήμερα στη δυτική πλευρά της Αράχωβας. Η Κυπάρισσος
βρισκόταν ανατολικά, κοντά στην τοποθεσία «Πάνια». Και οι δύο πόλεις έλαβαν μέρος στον Τρωικό
Πόλεμο με αρχηγούς τον Επίστροφο και το Σχεδία. Αρχαιότατη πόλη η Λυκώρεια, ψηλά στον Παρνασσό μας
οδηγεί στον καιρό του Κατακλυσμού. Τότε στη Λιάκουρα, την πιο ψηλή κορυφή του βουνού (2475 μ)
στάθηκε η κιβωτός του Δευκαλίωνα και της Πύρρας που γέννησαν τον Έλληνα, γενάρχη των Ελλήνων. Αλλά
και το ίδιο το όνομα Παρνασσός, λέξη προελληνική, μας φέρνει στα βάθη του χρόνου πριν από το 2000
π.Χ.

Μεσαίωνας

Με διαρκή ιστορική ζωή η περιοχή εμφανίζει οικισμούς και στα Βυζαντινά Χρόνια (Παλαιοχριστιανικοί
οικισμοί Πάνιας).
Κατά τη Φραγκοκρατία οι φεουδάρχες πρόσταξαν την ένωση των τότε οικισμών σε έναν, κάνοντας την
διοίκιση στην περιοχή ευκολότερη. Το μικρό αυτό χωριό όπου ενώθηκαν αυτοί οι οικισμοί ήταν στη
νότια πλευρά της Αράχωβας, κάτω από τον απότομο βράχο του Κατοπτηρίου και έφερε το όνομα Πετρίτης,
αυτό το χωριό ήταν η σημερινή Αράχωβα. Από τότε ουσιαστικά αρχίζει η ιστορία της ως ένας και όχι
πολλοί οικισμοί.

Τουρκοκρατία & Ελληνική Επανάσταση

Σύμφωνα με μαρτυρίες , το 1435 μ.Χ. «η Αράχωβα είναι πόλη πολυάνθρωπη». Στον 16º αιώνα εμφανίζει
άνθηση και το 1728 αναφέρεται ως «η διασημότερη κώμη του Παρνασσού». Το 1826 η Μάχη της Αράχωβας
έσωσε την επανάσταση των Ελλήνων από μια μεγάλη παρακμή της. Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης αντιμετώπισε
νικηφόρα 2000 Τουρκαλβανούς (Τούρκοι της Αλβανίας), απέναντι από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου.
Αναπαράσταση της μάχης γίνεται συγκυριακά. Η τελευταία το 2008. Προχωρώντας μέσα στο χρόνο
συναντάμε πάντα παρόντες του Αραχωβίτες να πολεμούν τα ιδανικά της Ελλάδας, λαμβάνοντας μέρος σε
όλους τους Εθνικούς Αγώνες.

Νεότερα Χρόνια

Η Αράχωβα στα μέσα της δεκαετίας του ’70, ένα χρόνο πριν ολοκληρωθεί η κατασκευή του Χιονοδρομικού
Κέντρου στο Παρνασσό, ήταν μια μικρή πόλη τόσο όμορφη όσο το μπρούσκο κρασί της και τα πολύχρωμα
υφαντά της. Τότε υπήρχαν 1.500 αργαλειοί που δούλευαν στα σπίτια και έφτιαχναν χαλιά, καρπίτια,
ντιβανοσκεπάσματα και γυναικεία φορέματα εξαιρετικής ποιότητος και τέχνης. Στα στενά σοκάκια, τα
παράθυρα και τα μπαλκόνια ήταν στολισμένα με βασιλικούς, λεβάντες γαρίφαλα, γεράνια και κάθε λογής
λουλούδια, ενώ στα διάφορα μαγαζιά έβλεπες κρεμασμένα λουκάνικα και κεφαλάκια φορμαέλας ή
φρουμαέλας κατά την ντοπιολαλιά. Το σκηνικό συμπλήρωναν διάφορες βρύσες απ’ όπου έτρεχε κρυστάλλινο
νερό από τον Παρνασσό. Είχε αρκετό τουρισμό, αλλά η μεγάλη πλειοψηφία ήταν περαστικοί επισκέπτες
για τους Δελφούς. Τότε της είχε δοθεί το προσωνύμιο «Τυρόλο της Ρούμελης». Μετά έγινε το
Χιονοδρομικό Κέντρο και η όμορφη πολιτειούλα έγινε ένας αυτοτελής προορισμός με κάποιο βέβαια
κόστος στην γραφικότητα κι αν θέλετε και στην αυθεντικότητα των ανθρώπων.
Η Αράχωβα ευνοΐθηκε από την γειτνίασή της με τους Δελφούς. Οι ομάδες επισκεπτών του αρχαιολογικού
χώρου των Δελφών οδήγησαν στην τουριστική αξιοποίηση της περιοχής που έγινε μεγαλύτερη μετά την
δημιουργία των χιονοδρομικών κέντρων και την ανάπτυξη του χειμερινού τουρισμού στην Ελλάδα.
Πολιούχος της Αράχωβας είναι ο Άγιος Γεώργιος και κάθε χρόνο λαμβάνουν χώρα τριήμερες εκδηλώσεις,
με έθιμα που έχουν διασωθεί από αρχαιοτάτων χρόνων, προς τιμήν του αγίου, το περίφημο Πανηγυράκι
που έχει χαρακτηριστεί ως μία από τις εκατό πιο ωραίες εμπειρίες στον κόσμο, με διάφορα τοπικά
έθιμα.

Χιονοδρομικό Κέντρο Παρνασσού

Η ιστορία του Χιονοδρομικού Κέντρου Παρνασσού ξεκινά από το 1967, όποτε η γαλλική εταιρεία Πεσινέ
(Pechinet) Αλουμίνιο της Ελλάδος, με έδρα την Παραλία Διστόμου (Άσπρα Σπίτια), τοποθέτησε τους
πρώτους αναβατήρες στη θέση Φτερόλακκα, δημιουργώντας ένα υποτυπώδες χιονοδρομικό κέντρο. Τον
Δεκέμβρη του 1974 εγκαινιάστηκε με την παρουσία του τότε πρωθυπουργού, Κωνσταντίνου Καραμανλή, στο
Γεροντόβραχο το πρώτο ιδιωτικής πρωτοβουλίας (από μερικούς φίλους του Ski Club, του αθηναϊκού
Ομίλου Φίλων Σκι)χιονοδρομικό κέντρο. Η κατασκευή του κέντρου σε Κελλάρια και Φτερόλακκα ξεκίνησε
το 1975. Από το 2007 εως το 2010 την διαχείριση του Χιονοδρομικού Κέντρου Παρνασσού είχε αναλάβει η
κοινοπραξία Άκτωρ ΑΤΕ-Παντράκ ΑΕ, ενώ κατά την διάρκεια της έγιναν πολλά σημαντικά έργα αναβάθμισής
του. Το 2011 την ευθύνη της λειτουργίας του πήρε πάλι η ΕΤΑ (Εταιρεία Τουριστικής Ανάπτυξης). Τα
τελευταία χρόνια, λόγω του Χιονοδρομικού Κέντρου Παρνασσού η Αράχωβα έχει καταλήξει να είναι ο №1
τουριστικός χειμερινός προορισμός στην Ελλάδα.